Wijs onderwijs!

Posted by Hans-Peter on 23 mei 2011 in Samenleving |

Vanmiddag zijn de stemmen geteld van de Eerste Kamerverkiezingen en blijkt de huidige coalitie een meerderheid te kunnen halen als 1 SGP lid meestemt. Dat is vooral belangrijk voor het aangenomen krijgen van de integratie en immigratie voorstellen die de oppositiepartijen anders zouden wegstemmen.

Voor die integratie- en immigratievoorstellen ben ik niet bang. Wél voor de neo-liberale opvattingen over onderwijs en economie. Minister Bijsterveldt (CDA) van onderwijs wil scholen weer managementprincipes uit het bedrijfsleven dwingend opleggen. Het draait allemaal om nulmetingen (cito), monitoring (leerlingvolgsysteem) en toetsen (cito). Het onderwijsproces wordt ontleed in een set van meetbare prestatie indicatoren, om de schoolmanager het instrumentarium te geven om te sturen. Wat sturen? Hoe deden ze dat vroeger dan? Welk probleem wordt hiermee opgelost? Krijgen zwakkere kinderen nu wat bijles en krijgen de sterkste leerlingen extra stof? Misschien. Maar dat kan een goede onderwijzer ook zonder meetinstrumenten. Kinderen worden op de school van mijn dochter openlijk ingedeeld in drie schalen: maankinderen, zonnekinderen en sterrekinderen. Ze zitten ook allemaal fysiek bij hun eigen categorie. En kids die nog niet zo snel volgens de objectieve norm kunnen lezen mogen alleen boeken uit boekenkast 1 pakken, de andere kinderen lezen de boeken uit boekenkast 2. Gevolg? Uiterlijk zichtbare classificaties die sommige kinderen ertoe brengen dat ze zich meer naar hun etiket gaan gedragen, wat voor de zwakkere leerling natuurlijk een spiraal naar beneden is.
Maar het echte doel achter de metingen is vooral een andere.
De scholen als geheel worden nu meetbaar. Er kunnen nu prestatieladders van alle scholen in het land worden gepubliceerd waaruit ouders kunnen aflezen waar ze hun kinderen naar toe moeten sturen. Uiteraard is het management van de scholen erop gebrand om hoog te scoren. Kinderen die dat doel in de weg staan zijn eigenlijk een ballast. Hoe meer kinderen hoe meer Rijksgeld en hoe groter de scholen hoe meer status en salaris voor het management. Gevolg? De essentie van goed onderwijs en zorg wordt slechts een afgeleide van deze managementdoelen. Managers die ver van de onderwijswerkvloer afstaan, niet goed weten wat daar speelt en wat wél werkt en wat niet en veel budgetten naar zich toe trekken (management, gebouwen, studiereizen in het buitenland en heisessies kosten wat) en als neveneffect een rationalisering die de beroepseer aantast. Als een school nog wel goed de essentie van zijn bestaan begrijpt, dan komt dat vooral door onderwijzers en docenten die dat nog goed op het netvlies hebben. Maar ze sterven uit.

De scholen gaan fuseren want dat hoort bij het managementcircus, groter worden, groeien. Nieuwbouw, strategisch handelen, imago en aanboren van nieuwe groepen leerlingen is het verborgen adagium van het scholenmanagerdom. Hoewel onderwijs geen echt bedrijfsleven is en efficiëntie meestal bij lange na niet bereikt wordt zijn de managementaken natuurlijk vreselijk moeilijk en dat moet gecompenseerd worden door “marktconforme” salarissen, dat spreekt.

Op de openbare basisschool waar mijn dochtertje dit schooljaar (2010-11) in groep 3 zit, vertoeven enkele juffen die het bovenstaande meting-monitoring-toetsingsmodel al verbeten toepassen. De juf van mijn dochter gedraagt zich tijdens een rapportbespreking als een schooljuf die geen tegenspraak duldt: op een kritische vraag van mij reageerde ze met de groot opgezette ogen waarin je kon lezen “Wat zullen we nou krijgen?!”. Sindsdien ontwijkt ze mij opvallend als ik ‘s ochtends dochterlief naar haar klas breng. Wat zijn dat voor onderwijzers? Volgens mij hebben ze ambities om manager te worden, want dat is ook de enige weg als je als docent carrière wil maken.

Het is niet alleen in het onderwijs, maar ook in de zorg, de overheid en ook in het bedrijfsleven zelf waar klakkeloos managementtheoriën, -methoden en -termen worden toegepast die de organisatie fors afleiden van hun essentie. Minister Bijsterveldt lijkt dit ook kritiekloos over te nemen en laat daarmee zien geen echte conservatief te zijn, maar een neo-liberaal, die de ongunstige trend van de laatste decennia lijkt te hebben gemist.

Wordt vervolgd!

Aanbevolen:
Link naar manifest van Vereniging Beter Onderwijs

Boek “Bullshitmanagement” door Jos Verveen, ondernemer en raadslid in Rotterdam, bedrijfskundige van de EUR en werkte 15 jaar in de organisatie- en communicatiebranche.
2011 ISBN 978 90 5261 847 0

6 Comments

  • Margo zegt:

    Het is een beetje de makke van de PA afgestudeerden. Ze zijn gewend altijd een groep de les te lezen en denken in alles en overal -ook buiten de klas en de school- de wijsheid in pacht te hebben. Laat die juf nog maar vaak grote ogen opzetten. Kritische ouders zijn broodnodig.
    De mijne zaten op de Montessorischool. In eigen tempo werken en dát oppakken waar op dat moment de interesse ligt. Dat sprak mij erg aan. Maar volgens mij gaat alles kapot aan übermanagement. Je vraagt je als ouder op school en als werknemer in een bedrijf af: waar gáát het hier over??? Ze lullen maar, doen allerlei trainingen en empowermentflauwekul en weten bij god niet waar ze mee bezig zijn!
    BACK TO BASICS!!!!

  • Hans-Peter zegt:

    Deze juffen spingen eruit, maar verder heb ik alle lof voor docenten. Ook zij zijn slachtoffer van de situatie. Zij zijn slechts de productiemiddelen in handen van het management. Teveel onvoldoendes? Dan krijgen docenten dikwijls de schuld, omdat de rendementsdoelstellingen niet gehaald worden. Normen bijstellen dus. Niet gek dat er slechter gescoord wordt, want scholen moeten iedereen aannemen. Nog sterker: scholen WILLEN iedereen aannemen. Groeimodel! Als het nog goed draait op een school komt het door docenten die nog wat van hun vak willen maken en die instructies negeren.

    Als docenten carrière willen maken kan dat alleen wanneer ze een managementpositie innemen en ook meedraaien in het circus van doelstellingen, metingen, monitoringen, evaluaties en weet niet wat.
    Enthousiaste docenten met beroepseer en die voldoening halen uit de roeping om kinderen goed op te leiden en te vormen raken gedemotiveerd door incompetente leiding en onderwijsmethoden en andere instructies en richtlijnen.

    Ik zal in een ander logje nog es een boekje opendoen over de ROC van AM in Den Haag. Niet best!

  • John B. Vermeer zegt:

    Ik zit zelf in het management van een aantal scholen. Ik kan alleen maar onderschrijven wat je hier over de druk op het management zegt. En de manier waarop men er gedwongen op moet inspelen.
    Maar ik vraag me wel af waarom je jouw dochter nog op die school laat. Je bent duidelijk niet tevreden over die school. Er zijn nog veel meer scholen. Bijvoorbeeld de mijne 😉

    • Hans-Peter zegt:

      Hallo John, goed dat iemand uit het management reageert. Het lijkt me niet aantrekkelijk te moeten meedraaien met een circus die je door eigen inzicht doorprikt. Heb je het idee dat de trend nog steeds opgaande is of bemerk je ook al eerste serieuze tegengeluiden binnen je school?
      Voor dochterlief hebben we bij andere scholen met meer ontspannen onderwijsmethoden gekeken. Nadat ‘onze’ school door die andere school daarover was geïnformeerd, deed onze school opeens erg z’n best zich van z’n beste kant te laten zien.
      En na dat gesprek met de juf draaide zij als een blad om (behalve naar mij dus). De relatie in de klas verbeterde, dochters zelfvertrouwen ook en ze had het weer naar d’r zin. Dit schooljaar zit ze in groep 4 met andere juffen en gaat ze graag naar school.

  • John B. Vermeer zegt:

    Wat dat classificeren van kinderen in Zon etc. betreft. Dat komt omdat de methode Veilig Leren Lezen zo werkt. Deze methode wordt wel op 70% van de basisscholen gebruikt. Aan indelen van kinderen in niveaugroepen ontkom je niet. Anders ga je naar totaal individueel onderwijs. Als je dat wilt kun je eens nadenken over Jenaplan of Daltonscholen .

    Blijft, dat ik uit jouw reacties lees, dat je niet veel vertrouwen hebt in de school van jouw dochter. En voor hetzelfde geld krijgt jouw dochter die bewuste juf het komende schooljaar weer. Daar moet je toch niet aan denken!

    Wat die managers in het basisonderwijs betreft. Daar kan ik natuurlijk goed over meepraten. Ik zou die baan nooit weer kiezen. Een directeur van een kleine basisschool is iemand, die met een salarisje van ca. 2500 euro netto echt van alles voor zijn kiezen krijgt. Hij is verantwoordelijk voor het personeelsbeleid, inclusief beoordelen en corrigeren. Alleen mag hij niet ontslaan. Daar is de rechtspositie van de docent weer veel te sterk voor. Hij gaat over het onderhoud van het gebouw, maar krijgt geen geld daarvoor want de besturen bepalen de verdeling van de gelden. En gemeenten geven het geld liever uit aan groenvoorzieningen, nieuwe stadhuizen e.d. Hij is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs, maar hij mag niet kiezen wie hij als personeelslid aanstelt en hij wordt door de inspecteur alleen beoordeeld op “te meten” indicatoren. Zo wordt een school al als onvoldoende beoordeeld als de standaardscore op de cito- eindtoets drie jaar onder het landelijke gemiddelde zit. Als je drie jaar een paar kinderen in groep 8 hebt, die moeilijk lerend zijn, dan is jouw hele school dus slecht. Dat kan geen enkele inspecteur aan mij uitleggen. Verder is die directeur manusje van alles. Hij staat schoolpleinen te vegen, hangt nieuwe tl balken op, voert kleine reparaties uit, moet de veiligheid rondom zijn schoolgebouw in de gaten houden en is verder ‘kop van jut’ voor alle klachten, die al dan niet terecht over zijn schooltje worden geuit.

    Oh ja! Hij moet ook in veel gevallen les geven. Bijvoorbeeld omdat de school niet genoeg leerlingen heeft en dus te weinig formatie of omdat er een leerkracht ziek is en er geen vervanging beschikbaar is.
    Ik zei al. Als ik weer kon kiezen, dan… Overigens zijn veel van mijn collega’s positiever over hun werk. Ze klagen wel allemaal, geen enkele uitgezonderd over die vreselijk misplaatste managementcultuur.

  • Hans-Peter zegt:

    Bedankt voor je reactie! Het geeft inzicht in de taken van zo’n directeur dat ik nog niet had. Een weinig benijdenswaardige rol! Dat moeten wel mensen met hart voor onderwijs zijn en met geestverwante docenten behoren zij wat mij betreft tot het neusje van de zalm in onze samenleving. Hopelijk is het geen opstapje voor managers die naar een grotere school willen promoveren en daarom graag in het systeem mee willen draaien. Om dit alemaal te veranderen is volgens mij een zg paradigma-wisseling nodig: een wijziging van de bestaande theoriën en modellen. Tegengeluiden zijn gelukkig al een tijdje vanuit conservatieve hoek te horen (hebben m.i. veel gezondere kijk op rol onderwijs in de samenleving en de relatie leerling-docent). Ook Vereniging BON (zie link onder mijn logje) is m.i. goed bezig en verdient veel meer aandacht en invloed. John, veel succes met je job en blijf aub. op je post, want anders komt een “echte” manager op je plek!

Laat een reactie achter bij John B. Vermeer Reactie annuleren

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Please enable javascript to post a comment !

Copyright © 2010-2021 Het Knegjespad All rights reserved.
Desk Mess Mirrored v1.7 theme from BuyNowShop.com.