Waarom vertrokken?

Posted by Hans-Peter on 3 januari 2011 in Familiegeschiedenis, Zuid-Afrika |

Mijn zus en ik schrijven beide wel eens logjes over onze tijd in Zuid-Afrika. Als reactie op één van haar logjes kwam de vraag: waarom weer uit het land vertrokken terug naar Nederland? Om hier die vraag voor te zijn alvast het antwoord, voor zover ik die gehoord heb van mijn ouders en zus.

Allereerst: waarom vertrokken uit Nederland? In de jaren vijftig emigreerden veel mensen. Ze vertrokken naar de VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en dus Z-Afrika. Mijn ouders vertelden mij altijd dat de toenemende spanningen in Europa in die tijd reden was om verder te kijken. Ze hadden de oorlog achter de rug met een tewerkstelling in Dessau en een hongerwinter. Dan ben je grote spanningen wel zat en wil je met een jong gezin goede perspectieven. Na de oorlog ben je -denk ik- alert op politieke ontwikkelingen. De koude oorlog met het gerommel dichtbij in Oost-Europa met de neergeslagen Hongaarse opstand in 1956 als dieptepunt, vormden de voornaamste reden voor vertrek. Waarom juist naar Z-Afrika? Weet ik niet goed. Ik weet wel dat vrienden van het gezin even tevoren ook naar dat land waren vertrokken. Buren gingen naar Canada. Een broer van mijn moeder was overigens naar Australië vertrokken. Misschien dat een andere reden was dat in Sasolburg, bij Johannesburg, juist een splinternieuwe petrochemische industrie ontwikkeld werd, waarvoor men waarschijnlijk graag hoogopgeleide medewerkers zocht. In het stadje waar wij gingen wonen streken veel buitenlanders uit Europa neer.

Waarom vertrokken uit Z-Afrika? Misschien het omgekeerde van het vorige vertrek: in Z-Afrika waren ongunstige tendensen en in Europa ging alles weer goed. Mijn vader vertelde mij dat hij zich na ruim zes jaar te geïsoleerd voelde. Toch te ver weg van al het gebeuren. In de kranten stond nagenoeg niks over de rest van de wereld. Mijn moeder wilde daar nog wel blijven. Een andere reden die ik heb gehoord lag in de financiële sfeer met pensioenaanspraken e.d. En nu was Delfzijl flink in opmars met een petrochemische industrie. Wat ook zeker meegespeeld zal hebben om de knoop door te hakken, was de levensfase van hun oudste dochter die toen vriendjes begon te krijgen. Een paar jaar wachten met vertrek kan dan de achterlating van je dochter betekenen.

De overgang van Z-Afrika naar Delfzijl was voor mij als kind gemakkelijk. Voor anderen in het gezin was het een koude douche.
Na zes jaar vertrokken we daar ook weer en verhuisden naar Zaandijk, niet ver van Amsterdam. En na vijf jaar vertrokken we naar Zwijndrecht, niet ver van Rotterdam. Dat had allemaal redenen die voortvloeiden uit het werk van mijn vader. Hij zocht steeds weer iets anders.
Misschien was het allemaal rusteloosheid waarom we steeds vertrokken.

4 Comments

  • Margo zegt:

    Toen we naar Zuid Afrika vertrokken was dat eigenlijk op de bonnefooi. Je kunt het je haast niet voorstellen, een gezin met drie jonge kinderen waarvan de jongste een baby van een jaar, maar de emigratielanden lokten en werfden, er was genoeg werk, woning, alles. Kom maar. Pa had contact met een oud collega in Hengelo die een paar jaar eerder naar volle tevredenheid in Pretoria was neergestreken met zijn gezin. In eerste instantie was het dan ook de bedoeling dat we daar zouden gaan wonen. Daarom verbleven we de eerste weken in het koloniale hotel in Pretoria. Uiteindelijk werd het dus toch het pasgeboren woonoord Sasolburg. Alles draaide daar om olie, het woord Sasol staat voor Suid Afrikaanse Steenkool en Olie. De auto’s hadden nummerborden met als letter OIL. Johannesburg had bijvoorbeeld JT, en Pretoria, weet ik niet zeker, PT. (ik kom hier nog op terug, want dit moet ik kunnen zien op foto’s)

    Het was ook niet alleen maar rusteloosheid dat ons gezin steeds weer deed vertrekken naar het volgende oord. Pa had de pech dat de bedrijven waar hij werkte fuseerden. Ik weet van twee keer dat het vertrek daarmee te maken had. Hij wilde niet afwachten wat zijn rol in het geheel zou worden en ging op zoek naar iets anders.

    • Hans-Peter zegt:

      Stop de foto’s en de loep maar weg, want die autokentekens staan allemaal in de agenda’s van pa afgedrukt!
      De ‘O’ in OIL stond voor Oranje-Vrijstaat, dus ze hebben daar met gevoel voor humor toepasselijk oil van gemaakt! Alle gemeenten in dezelfde provincie hadden dezelfde eerste letter. Bloemfontein had OB, Welkom OKE. In Transvaal hadden Johannesburg en Pretoria resp. TJ en TP. Potchefstroom had TX en Vanderbijlpark TVB.
      Ach ja, fusies, niets nieuws onder de horizon.

  • Nog herinneringen aan Delfzijl?

    Met groet uit Delfzijl

  • Hans-Peter zegt:

    Oh ja, nog vele. Ik was toen 4-10 jaar, dus teveel om op te noemen. Heb daar een ‘goede’ jeugd gehad met veel buiten spelen in een nieuwe woonbuurt met nog weinig verkeer. De kleuterschool en de eerste drie klassen van de LS doorlopen en m’n eerste vele, vele sneeuw meegemaakt. Het openluchtzwembad vlak bij die bunker en het oorlogsmuseum. Bevrijdingsfeest in 1970 rondom het plein met die grote molen bedekt met panelen die schoolkinderen, waaronder ik, beschilderd waren. De haven, de steenfabriek, de bouw van de nieuwe weg met viaduct vlak voor ons huis. De straat waar wij woonden heette eerst Tunnelweg, maar die naam werd later aan die nieuwe weg gegeven. Onze straat heette vanaf toen Hager.

    Woonde je toen ook al in Delfziel?

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Please enable javascript to post a comment !

Copyright © 2010-2021 Het Knegjespad All rights reserved.
Desk Mess Mirrored v1.7 theme from BuyNowShop.com.